چکیده کوتاه:
«این کتاب به بررسی چگونگی بازتعریف بخشهای خلاق و فرهنگی توسط هوش مصنوعی میپردازد و نحوه بازشکلگیری تولید، توزیع، تجربه و مدیریت محتوا را تحلیل میکند. این اثر با پوشش حوزههایی همچون نشر، میراث فرهنگی، موسیقی، هنرهای نمایشی و طراحی، نخستین بررسی جامع و بینرشتهای از تأثیرات هوش مصنوعی بر این بخشهای گوناگون را ارائه میدهد؛ آن هم در شرایطی که این فناوریها به شکلی فزاینده با هر دو فرآیندِ خلاقانه و عملیاتی عجین شدهاند.»
هوش مصنوعی در دروازه فرهنگ وقتی الگوریتمها تصمیم میگیرند چه چیزی «ارزش فرهنگی» دارد، سیاستگذار کجا ایستاده است؟ هوش مصنوعی دیگر صرفاً ابزاری در دست هنرمند نیست. در حال تغییر دادن بنیانهای اقتصاد فرهنگ است؛ از اینکه چه کسی «هنرمند» محسوب میشود تا اینکه چه محتوایی به مخاطب میرسد، چه میراثی بازسازی میشود و چه هویتی «اصیل» شناخته میشود. کتاب «هوش مصنوعی در بخشهای فرهنگی و خلاق» یکی از نخستین بررسیهای جامع بینرشتهای در این حوزه است.
نویسندگان آن نه از دریچه فناوری، بلکه از منظر اقتصاد سیاسی فرهنگ به این پرسشها نگاه میکنند. چند یافته این کتاب برای سیاستگذار فرهنگی قابل تأمل است: یک هنرمند، یک تیم کامل. پدیدهای که کتاب «تیمورک انفرادی» مینامد، نشان میدهد هوش مصنوعی مولد به یک نفر امکان میدهد همزمان نقش طراح، نویسنده، تدوینگر و مدیر پروژه را ایفا کند. این تحول ساختار بازار کار در صنایع خلاق را از درون تهی میکند، بدون آنکه بحران آشکاری ایجاد شود. الگوریتمها تنوع فرهنگی را به حاشیه میرانند. سیستمهای توصیهگر محتوای پرمخاطب را تکرار میکنند.
فرهنگهای بومی و محلی نه از سر تعمد، بلکه از سر بیتوجهی در منطق الگوریتم نادیده گرفته میشوند. این یک شکست بازار است که نیازمند مداخله سیاستی است. مالکیت فکری در بحران است. مدلهای زبانی بزرگ بر پایه آثار هنرمندان آموزش دیدهاند، اما چارچوب حقوقی موجود برای تعیین تکلیف این رابطه طراحی نشده است. پرسش «چه کسی مالک خروجی هوش مصنوعی است» هنوز بیپاسخ مانده.
